نسخه چاپی ارسال به دوستان


فیروزه جدید


  
نقد مجموعه داستان «من دختر نیستم»
ابراهیم اکبری دیزگاه  ۱۳۸۶/۰۱/۲۲
نقدی بر مجموعه داستان «من دختر نیستم» نوشته شیوا ارسطویی

یک داستان خوب چه چیزی دارد که می­تواند عنوان خوب بودن به خود بگیرد؟ یا اصلا چه جوری می­توان به یک اثر هنری عنوان خوب بودن داد. شاید در یک جمله بگویند اثر هنری خوب باید مؤلفه­ها و عناصر آن هنر را به صورت کامل داشته باشد، ولی ممکن است در یک داستان یا هر اثر دیگر عناصر خیلی عالی در کنار هم قرار گیرند، پرداخت خوبی هم داشته باشند و نویسنده تمام تلاش خود را برای هر چه کاملتر کردن ساختار اثر به کار گیرد و در نزد منتقدان آن رشته هم مورد قبول واقع شود ولی نتوان گفت «این اثر خوب است» یا «اثر تاثیر گذار است» پس نکته کجاست؟ مجموعه داستان « من دختر نیستم» یکی از آن آثاری است که خواننده را  دنبال خود می­کشد. خواننده حرفه­ای وقتی که داستان­های مجموعه را تجزیه و تحلیل می­کند، می­بیند، در عناصر، هیچ خللی نیست. فضاها و شخصیت­ها، جملگی بکرند و ناب. خوب این خصیصه را داستان نویسان حرفه­ای نیز رعایت می­کنند. ولی به تعبیر یکی از اساتید قصه­نویسی معاصر، این داستان­ها را باید با گریس مصرف کرد، یعنی نویسنده، یک کار هنری انجام نمی­دهد، بلکه دچار تکنیک زدگی می­شود. در این مجموعه چیزی است که خواننده را به لذت بردن و ادامه دادن وا می­دارد. بعد از خوانش اولیه، همواره از خودم سوال می­کردم که چه عاملی باعث شده این چنین شود؟ بعد از تامل دوباره، به این نتیجه رسیدم که چند چیز در این مجموعه 107 صفحه­ای وجود دارد که باعث تمایز و تشخص و از همه مهمتر جذابیت اثر شده است. در این نوشته به اختصار به این عوامل می­پردازیم: اساسا هر اثر هنری یک نوع روایت از این هستی، یا یک هستی روایت شده است. بنابراین اگر خالق اثر به این مؤلفه توجه نداشته باشد. اثری ناقص الخلقه خلق خواهد کرد. اولین ویژگی یک روایت خوب سر راست بودن و عدم پیچیدگی کاذب است. روایت د رواقع بیان داستان است که اگر بی­دلیل پیچیده و مبهم شود، خواننده را سردرگم می­کند و او بعد از چند سطر یا پاراگراف اثر را رها می­کند. متاسفانه ابهام  بدون دلیل در روایت­ داستان امروز، که به  بهانه مدرن یا پست مدرن بودن انجام می­شود، باعث شده مخاطب همواره از داستان گریزان باشد. داستان «ماریاس» که اولین داستان مجموعه است، به دلیل روایت ساده و سرراست و در عین حال هنری­ بسیار گیراست. حال اگر این  روایت ناهموار شود، با وجود طرح نسبتا پیچیده، خواننده فقط سردرگم می­شود.  سرراست بودن روایت یک بحث است، لغزندگی آن یک بحث دیگر. این مجموعه در عین روانی بسیار لغزنده و جذاب است.(گفت: «تا این جیرجیرک را پیدا نکنی، نکشی نمی­ذارم از اینجا بری بیرون» نسرین گفت:«جیرجیرک آدم نمی­خوره» گفتم:« صداش خیلی قشنگه» ) این شروع داستان صریحانه بود. شروعی لغزنده که خواننده را به دل حادثه می­کشاند، تا احساس ملال نکند. نکته دیگر که باز در ذیل روایت می­توان مطرح کرد زبان سلیس و تراش خورده نویسنده است. نویسنده خیلی بی­تکلف و درعین حال با زبانی جاندار و زنده­ می­نویسد.  به نظر می­رسد نویسنده خود دریافت و تجربه­ی عمیق از حال وهوای داستان ها دارد. حال و هوای زن جهان سومی در دنیای مدرن،در این مجموعه از این جهت جذاب است که کمتر روایت شده وبا تامل و دغدغه گزینش شده. برای مثال در آخرین داستان مجموعه (من دختر نیستم) تقابل دو زن را که یکی به سنت تعلق دارد و آن دیگری به عالم مدرن. می­بینیم. علی­رغم تقابل ظاهری، زن­ها با هم همدلی دارند. به عبارتی هم دیگر را درک می­کنند. که مبین این حقیقت  برای خواننده است، که باید بارقه­های انسانی را از روابط آدم ها بیرون کشید و آن­ها را برجسته کرد. در واقع انسان، انسان است. ولواینکه ازحیث سواد و ظاهر با هم مختلف باشند.  آنچه در این کتاب  قابل ستایش است این است که نویسنده برای مشکلات زنان روضه­های رومانتیک نمی­خواند، بلکه، دنبال روایتی کاملا حسی و عمیق می­گردد. و کاری می­کند که مخاطب آن فضاها را حس کند و در آن فرو رود.بالاخره مجموعه «من دختر نیستم» را می­توان یک منشور فرض کرد که از زوایای گونه­گون به حقیقت زن معاصر ایرانی می­پردازد. و با خواندن آن روزنه­هایی برای شناخت زن امروزی باز می­شود.


لینک مستقیم
     نظرات     

هنوز هیچ نظری ارسال نشده است.

 

طراحی سایت، هاست (هاستینگ)، ثبت دامنه - رادکام